skip to main content

Σαρακατσάνικες φορεσιές

Γυναικεία φορεσιά της Κεντρικής Μακεδονίας ή Κασσανδρινή

Η γυναικεία κασσανδρινή φορεσιά στα βασικά της κομμάτια δεν είναι τελείως διαφορετική από την πολιτική της Θράκης. Αποτελείται από τα ίδια κομμάτια: κατασάρκι, πουκάμισο, το οποίο διαφέρει μόνο στα μανίκια (φρούτα), που είναι κεντημένα με πιο βαρύ κέντημα, και τις κάλτσες. Διαφέρουν όμως τελείως η φούστα και το τσαμαντάνι. Η φούστα δεν είναι φτιαγμένη με λαγκιόλια, αλλά με τρία παράλληλα ραμμένα υφαντά κομμάτια, που σουρώνουν και ράβονται στο ζωστάρι. Έτσι είναι ραμμένες και οι σαρακατσάνικες φούστες της Αττικής, της Θεσσαλίας και της Ηπείρου. Δεν έχει τσαμαντάνι, αλλά κορμί (μπούστο), που λέγεται ζωστάρι και είναι κεντημένο στις δύο πλευρές, δεξιά κι αριστερά στο στήθος. Συνήθως είναι χρυσοκέντητο. Χρυσοκέντητη είναι και η φούστα και το γκουζόκι. Στο μπροστινό μέρος της φούστας φορούσαν μάλλινη κεντητή ποδιά. Πιανόταν από τη μέση και έφθανε μέχρι το τελείωμα της φούστας. Στο λαιμό φοριέται τραχλιά με προέκταση στο στήθος, για να καλύπτεται το άνοιγμα από το κορμί, το γιλέκο. Στο κεφάλι φορούσαν μπόχο ή μαντήλι χοντρό. Στο στήθος φορούσαν φλουριά και κουστέκια και στη μέση ασημοζώναρο ή γκουμπέ.

Η κασσανδρινή φορεσιά άλλαξε μετά το 1935-40: η φούστα, φτιαγμένη πάντα με την ίδια τεχνική, μάκρυνε και έγινε ολόσωμη με κορμί, χωρίς κεντήματα στο γιλέκο και στη φούστα. Είχε μόνο στο κάτω μέρος της φούστας φρέντζες και κεντοπάνια. Κατάργησαν το γκουζόκι και φόρεσαν την μπόλκα, η οποία έφτανε λίγο κάτω από τη μέση, με πέντ' έξι πιέτες στο πίσω μέρος.
Ανδρική μακεδόνικη φορεσιά
Η ανδρική φορεσιά αλλάζει μετά το 1920 και από τη φουστανέλα περνάμε στο σκούρο μπλε μάλλινο παντελόνι με σακάκι, όπως τα ευρωπαϊκά. Ήταν φτιαγμένο από υφαντό μάλλινο ύφασμα καλής ποιότητας, αγένωτο, δηλαδή αχτύπητο στο νερό. Υπήρχε και το ύφασμα για το χειμώνα, το γενωμένο, δηλαδή το χτυπημένο στη νεροτριβή. Μετά το 1935 φορέθηκε η κιλότα με πλεκτά τσουράπια μέχρι το γόνατο, όπως και στους «πολίτες», οι οποίοι δεν είχαν σταματήσει να φορούν τη φουστανέλα μέχρι το 1940 ως επίσημο ένδυμα στους γάμους.

Διαβάστε περισσότερα σχετικά στην Ιστοσελίδα του Λαογραφικού Μουσείου Σαρακατσάνων