skip to main content

Καλλιέργεια πατάτας στην περιοχή Άνω Βροντού

Στις Σέρρες καλλιεργούνται 4200 στρέμματα πατάτας.

Υπάρχουν δύο κύριες ποικιλίες, η πρώτη λέγεται Αγκριά, με ποσοστό 50%, η δεύτερη λέγεται Σπούντα, με ποσοστό 45% και διάφορες άλλες ποικιλίες με ποσοστό 5%.
Καλή πατάτα θεωρείται η κίτρινη εσωτερικά της οποίας η ποιότητα οφείλεται στο κλίμα της περιοχής και στην ιδιαιτερότητα του εδάφους(όξινα εδάφη).

Συγκομιδή της πατάτας : Η συγκομιδή της πατάτας γίνεται όταν οι κόνδυλοι ωριμάσουν εντελώς, οπότε τα φύλλα και οι βλαστοί μαραίνονται, κιτρινίζουν, ζαρώνουν, ξηραίνονται και πέφτουν τα φύλλα. Αυτό συνήθως γίνεται πρώτα στα φύλλα και στους πλάγιους βλαστούς, ενώ παραμένει χλωρός για αρκετό διάστημα ακόμη ο κύριος βλαστός και πιθανόν τα φύλλα της κορυφής.. Κατά την πλήρη ωρίμανση, οι κόνδυλοι αποσπώνται εύκολα από τα ριζώματα, και η φλούδα του κονδύλου γίνεται σκληρότερη , αντέχει περισσότερο, έχει χρώμα ώριμης πατάτας και δεν ξεφλουδίζεται τρίβοντας με το χέρι.
Οι καλλιεργητές της περιοχής αφήνουν την πατάτα αφού μαραθούν εντελώς τα φύλλα και οι βλαστοί των φυτών, άλλες 10-15 ημέρες μέσα στο χώμα μέχρι να συμπληρωθεί πλήρως η ωρίμανση των κονδύλων και μετά την εξάγουν. Η πατάτα έχει και άλλο περιθώριο να μείνει μέσα στο χώμα (1-2 μήνες), πρέπει όμως να είναι καλά σκεπασμένη για να μην πρασινίσει και να μην προσβληθεί από την φθοριμαία.
Πολλές φορές οι καλλιεργητές επειδή πρόκειται για δική τους κατανάλωση τις βγάζουν από λίγες κάθε φορά μέχρι να πιάσουν τα πρώτα κρύα.

Η συγκομιδή γίνεται με ξηρό καιρό και όχι βροχερό, ενώ το έδαφος πρέπει επίσης να είναι ξηρό και όχι υγρό. Το πότισμα πρέπει να σταματά το αργότερο μία εβδομάδα προηγουμένως, ώστε κατά την ξήρανση των συγκομιζομένων κονδύλων, να στεγνώνουν γρήγορα για να αποθηκευτούν και να διατηρηθούν καλύτερα.
Η εξαγωγή στην περιοχή της Βροντούς γίνεται με την τσάπα, την αξίνα και το πατόφτυαρο. Στις μικρές κηπευτικές καλλιέργειες οι καλλιεργητές σκάβουν βαθιά με την τσάπα, στο βάθος που βρίσκονται οι κόνδυλοι και με 1-2 κτυπήματα αναποδογυρίζουν το χώμα, ρίχνοντάς το προς τα πίσω. Σε μερικές ποικιλίες που η κονδυλοποίηση γίνεται κοντά στην βάση του φυτού με αποτέλεσμα οι παραγόμενοι κόνδυλοι να βρίσκονται επίσης κοντά ο ένας στον άλλο, το ξερίζωμα γίνεται καλύτερα. Όταν χρησιμοποιείται αξίνα, το έδαφος κόβεται σε πιο στενές λουρίδες, μπορεί όμως το εργαλείο να μπαίνει βαθύτερα στο χώμα, γι αυτό και προτιμάται σε περισσότερο βαριά εδάφη. Και στις δύο περιπτώσεις όσο προσοχή και να δώσει ο καλλιεργητής, κόβονται και πληγώνονται αρκετές πατάτες.

Συνιστάται να χρησιμοποιείται το πατόφτυαρο γιατί χώνεται στο έδαφος με την πίεση του ποδιού βαθιά στην βάση του φυτού, κατόπιν με τίναγμα προς τα πίσω και πάνω αναποδογυρίζεται το χώμα μπροστά και βγαίνουν οι πατάτες στην επιφάνεια. Με αυτόν τον τρόπο έχουμε πολύ λιγότερη καταστροφή των κονδύλων κατά την εξαγωγή.
Μετά το ξερίζωμα οι πατάτες αφήνονται μερικές ώρες στο χωράφι για να στεγνώσουν. Στην συνέχεια διαλέγονται από τις γυναίκες οι μικρές και οι κομμένες σε χωριστούς σωρούς, τις καθαρίζουν πρόχειρα από το χώμα. Αν ο ήλιος είναι δυνατός οι πατάτες μεταφέρονται το συντομότερο σε σκιερό μέρος για να στεγνώσουν. Η συγκομιδή πρέπει να γίνεται με σχολαστικότητα για να μην αφήνονται πατάτες μέσα στο χώμα.

Επίσης η συλλογή και η τοποθέτησης της πατάτας στα μεταφορικά μέσα πρέπει να γίνεται με προσοχή για να μην πληγώνονται οι κόνδυλοι. Προτιμότερο είναι να χρησιμοποιούνται μικρά καλάθια ή καφάσια και όχι δίχτυα, όπως γίνεται από τους περισσότερους καλλιεργητές.. Στον πάτο των κοφινιών βάζουν κάποιο γέμισμα (άχυρο) για να μην κτυπούν οι πρώτοι κόνδυλοι που θα πέσουν μέσα, οι οποίες ρίχνονται από κοντά και όχι από ψηλά.

Αποθήκευση και διατήρηση της πατάτας. Εάν η πατάτα δεν αποθηκευτεί σωστά και κάτω από κατάλληλες συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας, είναι σίγουρο ότι ο καλλιεργητής θα πάθει μεγάλες ζημιές, πολλές φορές μεγαλύτερες και από αυτές που μπορούν να προξενήσουν στο χωράφι οι διάφορες ασθένειες και εχθροί.

Επίσης είναι βέβαιο πως η διατήρηση της πατάτας δεν μπορεί να γίνει πρόχειρα, γιατί ο κόνδυλος της πατάτας είναι ζωντανός οργανισμός που διαπνέει σε όλη την διάρκεια της αποθήκευσης, είναι ευαίσθητος στο πολύ κρύο και στην ζέστη αλλά και στο σάπισμα κάτω από ακατάλληλες συνθήκες.
Οι απώλειες που μπορούν να λάβουν χώρα κατά την αποθήκευση της πατάτας, οφείλονται στην αναπνοή των κονδύλων, στην εξάτμιση του νερού και στην ανάπτυξη των διάφορων μικροοργανισμών. Υπολογίζεται ότι για τρίμηνη αποθήκευση η φύρα φθάνει στο 6-10%.
Οι πατάτες που θα αποθηκευτούν πρέπει να είναι εντελώς στεγνές και όσο το δυνατόν πιο καθαρές και ειδικά από το χώμα. Γι αυτό και αφήνονται όπως αναφέραμε κάποιο διάστημα στο χωράφι (ποτέ σε δυνατό ήλιο) για να στεγνώσουν καλά μόλις ξεριζωθούν. Κατόπιν τις μεταφέρουμε σε σκιερό μέρος ή υπόστεγο και εκεί τις απλώνουμε για να στεγνώσουν εντελώς και να τριφτεί το χώμα που φέρουν. Οι πατάτες αφήνονται σε συνθήκες καλού αερισμού 1-3 ημέρες σε σωρούς μέχρι και 1 μέτρο ύψος, ενώ για να μην πρασινίσουν όταν υπάρχει έντονο φως σκεπάζονται με πυκνό στρώμα άχυρου ή με διάφορα σακιά που εμποδίζουν το φως.
Κατά την μεταφορά από το χωράφι στο υπόστεγο γίνεται ένα πρώτο ξεκαθάρισμα και απομακρύνονται οι σάπιες και πληγωμένες πατάτες. Όταν μετά από λίγες μέρες διαπιστωθεί ότι οι πατάτες στέγνωσαν αρκετά καλά, τις μεταφέρουμε στην αποθήκη. Όταν στην εκμετάλλευση δεν υπάρχει υπόστεγο, η μεταφορά στην αποθήκη γίνεται απ ευθείας από το χωράφι αφού πρώτα στεγνώσουν πολύ καλά.
Μόλις μεταφέρεται η πατάτα στην αποθήκη, συνήθως στα κατώγια των σπιτιών, γίνεται πιο λεπτομερής διαλογή και απομακρύνονται όλες οι χαλασμένες, πληγωμένες ή ακόμη και οι πολύ μικρές. Εφόσον δεν έγινε διαλογή κατά μέγεθος στο χωράφι, χωρίζονται οι πατάτες σε χονδρές, μεσαίου μεγέθους και ψιλές. Όταν το χώμα είναι κολλημένο στους κονδύλους και δεν αποκολλάται εύκολα, τις πλένουμε και τις στεγνώνουμε στον αέρα σε σκιά.

Κατάλληλα κατώγια είναι αυτά που εξασφαλίζουν αερισμό και δροσισμό. Η θερμοκρασία δεν πρέπει να πέφτει κάτω από τους 0οC , αλλά ούτε και να ανεβαίνει πάνω από τους 7-8 οC , γιατί η πατάτα μόλις σπάσει ο λήθαργος (2-3 μήνες από την ωρίμανση του κονδύλου, αναλόγως της ποικιλίας), αρχίζει να φυτρώνει. Είναι φανερό πως αυτές οι θερμοκρασίες μόνο τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες επιτυγχάνονται χωρίς ψύξη και σε μέρη ορεινά όπως είναι η περιοχή. Επίσης απότομες διακυμάνσεις της θερμοκρασίας είναι επιβλαβείς.

Βιοκαλλιεργητής Περιοχή Καλλιέργεια Τηλέφωνο
Ιφόγλου Ιωάννης
Άνω Βροντού
Πατάτα, Κηπευτικά υπαίθρου, Κτηνοτροφικά φυτά
23210 58675