skip to main content

Η γιορτή κρασιού Κουρήτος, στο Ροδολίβος

Το Ροδολίβος, είναι ένας παραδοσιακός οικισμός των 3.000 χιλ. κατοίκων που βρίσκεται ριζωμένος, σε υψόμετρο 380 μ., στους πρόποδες του ιστορικού όρους Παγγαίου. Ένα βουνό συνδεμένο με το μύθους και τους θρύλους της προϊστορικής Θράκης. Διόνυσος, Λυκούργος, Ρήσος, Θησέας, είναι κάποια από τα γνωστά μυθικά πρόσωπα που σχετίζονται με το Παγγαίο.
Ο Διόνυσος, ήταν στην αρχαιότητα ο θεός της αμπέλου και του κρασιού, που φέρνει τη διονυσιακή μέθη, τη χαρά, τη θεία έκσταση, και απελευθερώνει τη ψυχή του ανθρώπου. Ο Ι. Θ. Κακριδής, στην «Ελληνική Μυθολογία» τομ. 2 σελ. 302., μας αναφέρει ότι οι Κουρήτες ήταν ορεινές πολεμικές θεότητες που συνδέονται με τη φύλαξη του θεού Δία, όταν ήταν μωρό, από τον παιδοκτόνο Κρόνο και ακόμη, έχουν να κάνουν και με τη φύλαξη του θεού Διόνυσου, στη βρεφική του ηλικία, από μίσος της Ήρας.

«Τον Διόνυσο η ελληνική παράδοση τον συνδέει με τους Κουρήτες-Κορύβαντες: στο μύθο του Διόνυσου-Ζαγρέα ο Δίας έχει αναθέσει στους Κουρήτες να φρουρούν το μωρό από τις κακές διαθέσεις της Ήρας...»

Αυτή η μυθολογική εκδοχή λοιπόν, έρχεται να μας εξηγήσει γιατί στο Ροδολίβος και σ' όλα τα χωριά του Παγγαίου, ένα μεγάλο βαρέλι που χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι για να πατούν τα σταφύλια και να αποθηκεύουν το κρασί λεγόταν Κουρήτος, γιατί ακριβώς προστάτευε το αγαπημένο ποτό του θεού Διόνυσου.

Ο Όμηρος, στην Ιλιάδα(Ζ, 130-140) μας αναφέρει ότι ο Λυκούργος, ο βασιλιάς των Ηδωνών Θρακών που ζούσαν στο Παγγαίο, σκοτώθηκε γιατί εναντιώθηκε στη λατρεία του Διόνυσου.:

«Ο Λυκούργος, που βασίλευε στους Ηδωνούς, κοντά στον Στρυμόνα, εναντιώθηκε στη λατρεία του Διονύσου, επιτέθηκε στις Βάκχες της ακολουθίας του και απείλησε την ζωή και του ίδιου του θεού. Γι' αυτό και ο Δίας του έβγαλε τα μάτια. Άλλοι είπαν πως ο Διόνυσος του τάραξε τα φρένα και τον έβαλε να κατακρεουργήσει το ίδιο το παιδί του, νομίζοντας πως κλαδεύει ένα αμπέλι, και πως ύστερα απ' αυτό οι Ηδωνοί τον έδεσαν πάνω στο βουνό τους το Παγγαίο, όπου άγρια άλογα τον κατασπάραξαν»

Ι. Θ. Κακριδής, «Ελλ. Μυθολογία» Τομ. 3 σελ. 292-293.

Ο Ηρόδοτος, αναφέρει στην ιστορία του, ότι στις κορυφές του Παγγαίου υπήρχε μαντείο του Διόνυσου. :

«Ακολούθησε δρόμο που περνούσε από τα φρούρια αυτά αφήνοντας δεξιά του το όρος Παγγαίο, που είναι μέγάλο και ψηλό, όπου υπάρχουν ορυχεία χρυσού και αργύρου που τα εκμεταλεύονται οι Πίερες, οι Οδόμαντες και περισσότερο απ' όλους οι Σάτρες. Οι Σάτρες, όσο εγώ ξέρω, δεν έχουν υποταγεί ποτέ σε κανέναν άνθρωπο, αλλά έως την εποχή μου είναι οι μόνοι Θράκες που είναι ελεύθεροι. Κατοικούν ψηλά βουνά σκεπασμένα με διάφορα δάση και με χιόνια. Είναι πολύ πολεμικός λαός κι έχουν ένα μαντείο του Διονύσου που βρίσκεται στο πιο ψηλό βουνό. Από τους Σάτρες οι Βησσοί είναι εκείνοι από τους οποίους προέρχονται οι ιερείς του μαντείου. Τους χρησμούς δίνει μια γυναίκα όπως στους Δελφούς, και τίποτα πιο δυσνόητο απ' αυτούς δεν υπάρχει.

Ηροδότου Ιστορίες, Πολύμνια:¨108-115.

Ο Ευριπίδης, στον «Ρήσο», συνδέει το Παγγαίο με τον Ορφέα, τον Διόνυσο και τη λατρεία τους. :

«Μου το χρωστάει να δείξει πως τιμάει τους φίλους του Ορφέα.... Αλλά κρυμένοςστις σπηλιές τις ασημοφόρας γης θα είναι ημίθεος, θωρώντας τον Ήλιο, προφήτης πια του Βάκχου(Διόνυσου) σαν να κατοικούσε πάντα το βράχο του Παγγαίου...».

Ευριπίδη «Ρήσος», στιχ. 965-975.

 

Η γιορτή κρασιού Κουρήτος, που γίνεται κάθε τέλος Σεπτεμβρίου στο Ροδολίβος συγκεντρώνει χιλιάδες επισκεπτών, οι οποίοι έχουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν τοπικά αλλά και επώνυμα κρασιά από όλη την Ελλάδα να γευτούν παραδοσιακά κεράσματα και τοπικά προϊόντα, να παρακολουθήσουν το δρώμενο του πατήματος των σταφυλιών στον παμπάλαιο Κουρήτο, να επισκεφτούν την λαογραφική έκθεση που η θεματολογία της είναι διαφορετική κάθε χρονιά και να ξεφαντώσουν στο γλέντι που γίνεται στην πλατεία του χωριού μέχρι τα ξημερώματα.
Αν πάλι έχουν το χρόνο να επισκεφθούν από νωρίς το Ροδολίβος, τότε θα έχουν την ευκαιρία να περπατήσουν τα γραφικά του σοκάκια με τα παλιά καπνομάγαζα, τα μακεδονίτικα και τα νεοκλασικά του σπίτια, το ελληνιστικής εποχής λαξευτό νεκροταφείο στο λόφο του Αγίου Αθανασίου, τα ερείπια της Προύφτσας (Προφήτισσας) που πιθανώς άρει την ονομασία του από πανάρχαιο μαντείο του Διονύσου του Παγγαίου όπου γυναίκα προφήτισσα έδινε τους χρησμούς του, καθώς και τις περίφημες προϊστορικές βραχογραφίες του Παγγαίου.