skip to main content

Τοπική Ιστορία Αχλαδοχωρίου

Περπατώντας κανείς στην πανέμορφη παραδεισένια περιοχή της Γκραντίστα με τα απομεινάρια των σκούρων αρχαϊκών λιθαριών και μέρους του αρχαίου ιστορικού τείχους, που παιδεμένα απ' τον υπερχιλιετή χρόνο, μαρτυρούν αδιάψευστα την παρουσία του ανθρώπινου στοιχείου και ακούγοντας τα αρχαία βυζαντινά, μεταβυζαντινά και μεσαιωνικά τοπωνύμια όπως Παρθενόπολη, Αχλαδοχωρίτης, Γκραντίστα, Σέληνα, Ταπράβατα και άλλα τέτοια, όσο ανίδεος κι αν είναι από επιστήμη και αρχαιολογία, νιώθει ότι πράγματι η ιστορία του τόπου πρέπει να μετριέται με πολλές εκατονταετίες.
Πράγματι η ύπαρξη ζωής στη γύρω περιοχή είναι βεβαιωμένη και από αρχαιολόγους, που για εύλογη αιτία απέφυγαν τις ανασκαφές στην περιοχή.
Οι πιο γνωστές Πελασγικές, Θρακικές, Παιανικές κ.λ.π. χώρες στην περιοχή των Σερρών, που αργότερα αποτέλεσαν επαρχίες του Μακεδονικού κράτους, ήταν και η Οδομαντική, η Ηδωνίδα, η Βισαλλία και η Σιντική. Στην Οδομαντική υπήρχαν οι πόλεις Σίριδα, Σκοτούσα, Ολδηνός, Βέργη, Γάζωρος, Τέλκα κ.ά.
Στη Σιντική υπήρχαν οι πόλεις Ηράκλεια, Σίντια, Παρθενόπολη, κ.ά. Σε μια από τις πιο πάνω αρχαϊκές περιοχές, ανήκε και εκείνη που φέρει το όνομα Γκραντίστα.
Δυστυχώς γραπτά κείμενα δεν υπάρχουν που να προσδιορίζουν την περιοχή. Από τους γεροντότερους κατοίκους του Αχλαδοχωρίου, μαθαίνουμε ότι ο τόπος, που βρίσκεται τρία - τέσσερα περίπου χιλιόμετρα βόρεια του Αχλαδοχωρίου είναι η Γκραντίστα μας. Κάποια οικοδομικά απομεινάρια ή και σωροί από πέτρες, νομίζω, μιλάνε από μόνα τους.


Οι αρχαίοι Πτολεμαίοι και ο Στράβωνας πρέπει να τοποθετούν την περιοχή Γκραντίστα κοντά στη Σιντική χώρα.
Η λ. Γκραντίστα είναι σλαβική, ως επίσης και οι λέξεις Κρούσοβο, Σέληνα, Ταπράβατα, που ήταν οι οικισμοί της περιοχής. Οι Βούλγαροι ήθελαν να ξεριζώσουν κάθε τι το Ελληνικό και φυσικά τις ελληνικές ονομασίες.
Η λαϊκή παράδοση και οι ανέκδοτες διηγήσεις των ενενηντάχρονων ηλιοκαμένων γερόντων του χωριού, αναφέρουν ότι η Γκραντίστα κάηκε δύο φορές από ληστές ή άλλους επιδρομείς.
Στη συνέχεια οι κάτοικοι διασκορπίστηκαν.
Άλλοι έφυγαν στη Σερβία, άλλοι στη Βουλγαρία, άλλοι στη Ρουμανία, άλλοι κατέβηκαν χαμηλότερα από την Γκραντίστα και έκτισαν σπίτια και έτσι δημιούργησαν το συνοικισμό Σέληνα.

Αργότερα συγκεντρώθηκαν από τη γύρω περιοχή, τη Βροντού, και δημιούργησαν έναν άλλο συνοικισμό κοντά στον πρώτο, τα Ταπράβατα.

Άλλοι πήγαν στην Αυστρία μαζί με Μελενίκιους. Γενεές Μελενίκιων που κατέφυγαν στην Αυστρία, πληροφορούν ότι οι Γκραντιστινοί που πήγαν στην Αυστρία ονομάζονται μέχρι σήμερα Μπεζεριάν ή Μπεζεριάνηδες.
Η Γκραντίστα, η Ολύμπια αυτή περιοχή, που σήμερα μόνο αναστεναγμούς και αναπολήσεις δημιουργεί, στον παρατηρητή και ερευνητή, κατελάμβανε μια έκταση πενήντα χιλιάδων στρεμμάτων. Ήταν πανώρια κτισμένη με γρανιτένιες πέτρες και σχιστόλιθους.

Στο ύψωμα του χωριού βρισκόταν ναός αρχαϊκός. Για τους Βυζαντινούς χρόνους οι τοπικές παραδόσεις σχεδόν σιγούν. Μνήμες, αόριστες μόνο, αναφέρουν ότι στο βράχο, που ήταν και το παρατηρητήριο της περιοχής, ήταν κτισμένες οι κατοικίες των πλουσίων. Η εκδοχή αποδεικνύεται και από τα χρυσά νομίσματα που βρέθηκαν εκεί. Εκείνο όμως που προβληματίζει τον ερευνητή είναι, ότι όλα δείχνουν και θυμίζουν Αλεξανδρινή και Βυζαντινή εποχή. Η αρχαιολογική υπηρεσία Καβάλας, από έρευνες που είχε κάνει, κήρυξε την περιοχή διατηρητέα. Δεν είναι λίγα τα νομίσματα με την προτομή του Μ. Αλεξάνδρου, καθώς και άλλα αρχαιολογικά κειμήλια που βρέθηκαν από ιδιώτες.

Μια άλλη ανέκδοτη εκδοχή λαϊκής παράδοσης αναφέρει ότι η Γκραντίστα ήταν χρυσοφόρα περιοχή, γι' αυτό και μετά την κατάληψη της από τους Τούρκους, οι τελευταίοι έκαναν έρευνες για την ανεύρεση χρυσού κι άλλων κειμηλίων.
Στην Γκραντίστα υπήρχε τείχος, που προφύλασσε τους κατοίκους από επιδρομές ληστών. Οι πανέξυπνοι αυτοί κάτοικοι της Γκραντίστα έκαναν δύο πύλες στην πολιτεία τους. Από τη μία έμπαινε κανείς κι από την άλλη έβγαινε. Φρουρούνταν δε οι πύλες μέρα και νύχτα. Για να μπορέσουν οι ληστές να μπουν μέσα και να τη λεηλατήσουν έπρεπε να μπουν από τη πύλη εισόδου. Και επειδή ήταν δύσκολη η είσοδος τους στην πόλη, δίχως να τους αντιληφθούν οι φρουροί του τείχους, σε μία επιδρομή τους, οι ληστές, αφού νύχτωσε τόσο ώστε να μη διακρίνεται το πρόσωπο του ανθρώπου, και αφού πετάλωσαν τα άλογα τους ανάποδα, έτσι που να φαίνεται ότι φεύγει το άλογο προς τα έξω, ενώ έμπαινε μέσα, κατάφεραν να εισχωρήσουν, να λεηλατήσουν την πόλη, να την πυρπολήσουν και να σφάξουν τους κατοίκους που έβρισκαν μπροστά τους, παίρνοντας μαζί τους ό,τι πολύτιμο έβρισκαν.
Έτσι από δεισιδαιμονία και κακοτυχία και από τις συνεχείς επιδρομές ληστών η πολιτεία, κατεστραμμένη και ρημαγμένη εγκαταλείφθηκε. Κάποιος από τους κατοίκους της Γκραντίστα, μετά την επιδρομή, φεύγοντας κατασκήνωσε νοτιότερα και σε απόσταση μισή ώρα πεζοπορία, κάτω από μία αχλαδιά. Σιγά-σιγά συγκεντρώθηκαν γύρω από τον πρώτο κάτοικο της περιοχής Κρούσια και άλλοι, από τις γύρω περιοχές. Δημιουργήθηκε έτσι η νέα πολιτεία, το χωριό Κρούσοβο δηλαδή οι Αχλαδιές, το σημερινό Αχλαδοχώρι.

Το κείμενο είναι από το βιβλίο του Δημητρίου Σαχπατζίδη "ΑΧΛΑΔΟΧΩΡΙ'